GELİBOLU EMLAK

Gelibolu Tarihçe



Gelibolu ,Türkiye'nin kuzey batısında yer alan yarımada, aynı zamanda Avrupa kıtasının güney-doğusundaki son kara parçasıdır. Kuzeyde dar (5 km) Bolayır kıstağı ile Trakya'ya bağlanır. Gelibolu ilçesi, aynı isme sahip yarımadanın kuzey-doğu kıyısında, Çanakkale Boğazı'nın Marmara Denizi'ne açıldığı noktada yer alır.

İyi ve güzel şehir anlamına gelen Galli Polis adıyla anılan Gelibolu’nun tarihte ilk kez Hitit İmparatorluğunun M.Ö. 1200’de parçalanmasından sonra, Frigler ve onları izleyen Lidyalılar’ın Anadolu’ya geçişleri sırasında önem kazandığı görülmektedir. M.Ö 545’te Lidya kralı Kroisos, Persler ile yaptığı savaşta yenilince, Persler, Lidya krallığını ortadan kaldırdı. Böylece, Persler Çanakkale boğazı çevresinde üstünlük sağlamış oldular. Daha sonra Gelibolu Spartalı’ların, Makedonyalıların, Bergamalıların, Romalıların, Bizanslıların ve en son da Türklerin hakimiyetine girmiştir.

Gelibolu Yarımadası tarih boyunca birçok kavmin güzergahı olmuştur. Dolayısıyla stratejik noktalarında bazı istihkamlar kurulmuştur. Gelibolu şehri bugünkü yerinde Roma idaresi döneminde bir kale olarak ön plana çıkmaya başlamıştır. Şehir, Bizans idaresi altında ilk önce Gotlar’ın ardından da Hunlar’ın saldırısına uğramıştır. Kale zamanla önemli bir liman ve ticaret merkezi haline gelmiştir. Arap ordularının İstanbul’a yönelik seferlerinden bu bölge de etkilenmiştir. Haçlılar ise buradan geçerek Anadolu’ya ulaşmışlar ve Gelibolu 1204’te Latinlerin idaresi altına girmiştir.

Bizans’ın son dönemlerinde Ege ve Marmara kıyılarında faaliyet göstermeye başlayan Türkmen beylikleri Gelibolu yarımadasını da hedef almışlardır. Daha sonra Orhan Bey oğlu Süleyman Paşa idaresindeki Osmanlı kuvvetleri imparator Kantakuzenos’un müttefiki sıfatıyla yarımadaya gelmiş ve Süleyman Paşaya Çimbihisarı üs olarak verilmiştir. Burası Osmanlılar için bir dayanak noktası oluşturmuştur. Bağımsız hareket etmeye başlayan Süleyman Paşabir taraftan Trakya’ya, diğer taraftan Gelibolu yönüne akınlarda bulunmuştur. 1354’te fethi gerçekleşmiştir.Osmanlı hakimiyetinde Gelibolu, Trakya ve Balkanlar’a yönelik akınlarda önemli bir hareket üssü olmuş, Osmanlı orduları için bir geçit yeri ve deniz üssü olarak önem kazanmıştı. İstanbul’un fethine kadar önemli bir askeri deniz üssü olma özelliğini koruyan Gelibolu, Fatih döneminde esaslı şekilde tahkim edilmiş ve 1515’e İstanbul’da Haliç tersanesinin devreye girmesiyle giderek deniz üssü olma özelliğini yitirmeye başlamıştır.

Gelibolu fetihten sonra bir sancak ve sancak merkezi olduğu gibi Rumeli’nin ilk Paşa sancağı da olmuştur. Daha sonra bir denizcilik idare merkezi olarak şöhret kazanmıştır. Osmanlı donanmasının başındaki kaptan-ı derya burayı merkez edinmiştir. II. Murat döneminde Gelibolu’da yapılan 26 eserden 7’si günümüze ulaşabilmiş, Fatih dönemi yapıların da çoğu yok olmuştur.

1915 yılında Gelibolu, Gelibolu Yarımadası Çanakkale muharebelerinde bombalanmış ve yer yer tahribata uğramıştır. Bunun ardından şehir, 4 Ağustos 1920’de Yunanlılar tarafından işgal edildiyse de 3 Ekim 1922’de terk edilmiştir. Gelibolu, Cumhuriyet döneminin başlarında vilayet merkezi olmuş, (1923) bu durum 1926’ya kadar devam etmiş ve bu tarihte ilçe merkezine dönüştürülmüştür.




Mutlaka Görülmesi Gereken Yerleri

Namazgah (Gelibolu Azaplar Namazgahı)


Bu tür yapıların en güzeli ve görkemlisi olarak nitelendirilmiş namazgah, üstü açık çevresi korkuluklu bir ana mekan biçimindedir. Mermerden mihrabı, biri külahlı diğeri ise açık iki minberi vardır. Mermerden bir niş içinde olan mihrabın yanlarında süslü pencereler bulunmaktadır. Yazıtlı kapısı, dilimli ve rumi süslemedir.
Açık hava cami olan namazgah, 1407yılında Hacı Paşaoğlu İskender Beytarafından inşa edilmiş ve Gelibolu'da boğaz ve marmaraya karşı geniş bir alan olan Fener meydanındadır. Yaptırılmasının sebebi ise sefere çıkan deniz tüfekçi erleridir. Sefere çıkacakları zaman burda topluca namaz kılarlarmış.


Gelibolu Mevlevihanesi


En geniş araziye , en büyük ve en görkemli Semahaneye sahip olan Gelibolu Mevlevihanesi,Dünya'nın en büyük mevlevihanesidir.Mükemmel bir yapıt olan bu yapının restarasyonu da tamamlanmıştır.Ziyaret edebilirsiniz ve sema törenlerine katılabilirsiniz.Bir kültür mirasıdır. Görülmeye değerdir.

Gelibolu Kalesi (Tarihi Liman)

Antik dönemde kurulduğu bilinmektedir. Bizans imparatoru I. Justinianus ise onartmıştır. Şimdilerde ise kaleden geriye bir burcu kalmıştır. Liman ise iki bölümden oluşmaktadır.Kule ise içteki havuzun yanında yükselmektedir. Halka açık olan bu kulenin adı Piri Reis Müzesi'dir.



Hallac-ı Mansur (Makamı)

Hallac-ı Mansur İslam dinindeki kendine özgü inanışları yüzünden Bağdat'ta öldürülmüştür. Türbesi de Bağdat'tadır. Değişik yerlerde makamları bulunmaktadır. Bunlardan biri de Gelibolu'dadır. Gelibolu'da ki makam yedi adet makamdan biridir. Türbenin içinde iki adet mezar bulunmaktadır. Kim oldukları ise kesin olarak bilinmemektedir. Konum olarak Hallac-ı Mansur türbesi, hamzakoy yolu ile fenere ayrılan yolun kavşağında bulunmaktadır.

Bayraklı Baba

Anıt, küçük bir bahçenin içinde bulunan mermer bir mezardan ibarettir. Mezarın üzerinde ve yanlarında asılı bir yığın büyüklü küçüklü bayraklar bulunmaktadır. Bunun sebebi Bayraklı Baba'nın bir adak yeri olarak bilinmesidir. Akla gelebilecek her türlü dilek için Bayraklı Baba'ya gelinir her bir dilek için de adak olarak bayrak asılır.


Bayraklı Baba'nın asıl adı Karacabey'dir ve deniz savaşında şehit olmuştur. Savaşta daima bayraktarlık yapan Karacabey'in ölümü hakkında birçok rivayet vardır. En önemlisi ise bayrağı düşmana teslim etmemek için parçalayıp yuttuğudur. Ölümü sırasında mezarında daima Türk bayrağının asılı durmasını vasiyet ettiğinden bu dileği yüzlerce yıldır uygulanmaktadır. Bu mezar yurdumuzun en önemli yatırlarındandır.




Çilehane, Fransız Mezarlığı, Saruca Paşa Hamamı, Piri Reis Müzesi, birçok önemli türbesi...

Birçok tarihi ve doğal güzellikleri barındıran

Gelibolu'yu

mutlaka ziyaret etmelisiniz.



GELİBOLU EMLAK​